Түймэр “Мобиком” корпорацийн удирдлагуудын зорчиж явсан “Ниссан Патрол” автомашинд гал гарснаас эхэлсэн гэх мэдээлэл бий. Тухайн үед гүйцэтгэх захирал Ясүхиро Очи, бизнес хариуцсан дэд захирал Б.Мөнхзориг болон бусад албан тушаалтан тус бүсэд зорчиж явжээ. Компани хилийн заставуудын харилцаа холбооны сүлжээний ажилтай холбоотойгоор зорчиж байсан бөгөөд хил хамгаалах байгууллагаас зөвшөөрөл авсан гэж тайлбарласан. Гэвч хилийн бүсэд нэвтрэх зөвшөөрөл нь дархан цаазат газрын хамгаалалтын дэглэмийг бүрэн хангасны баталгаа биш. Тэд ямар маршрутаар зорчсон, тусгай хамгаалалттай газар нутагт нэвтрэх зөвшөөрөлтэй байсан эсэх, галын аюулгүй байдлын шаардлагыг мөрдсөн эсэхийг тодруулах шаардлагатай.

Түймрийг унтраахад Монголын онцгой байдлын алба хаагчид, хилийн цэргийн бие бүрэлдэхүүн, орон нутгийн иргэд оролцож, БНХАУ-ын талаас 58 хүн, 14 техник хэрэгсэлтэйгээр дэмжлэг үзүүлжээ. Мөн УИХ-ын гишүүн У.Отгонбаяр аравдугаар сарын 6-нд “Мобиком”-ын удирдлагуудтай хамт Сүмбэрийн боомтын шилэн кабелийн нээлтэд оролцсон ч түймэр гарсан өдөр Улаанбаатарт байсан гэж тайлбарласан байна. Хил хамгаалах ерөнхий газар ч түүнийг түймэр гарах үед тухайн газарт байгаагүй гэж мэдээлжээ.

Аравдугаар сарын 15-нд “Мобиком”-ын гүйцэтгэх захирал Ясүхиро Очи уучлал хүсэж, шалгалтад хамтран ажиллан, хуульд заасан журмын дагуу хохирлыг барагдуулах арга хэмжээ авна гэдгээ мэдэгдсэн. Засгийн газар аравдугаар сарын 21-нд түймрийн шалтгаан, хохирлыг тогтоох, нөхөн сэргээх төлөвлөгөө боловсруулах, гэм буруутай этгээдээр хохирлыг нөхөн төлүүлэх чиглэл өгсөн талаар мэдээлжээ.

Холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу буруутай этгээд тогтоогдвол байгаль орчинд учирсан хохирол болон хуульд заасан бусад зардлыг нөхөн төлүүлэх, зөрчилд хариуцлага тооцох асуудал яригдана. Гэвч мөнгөн нөхөн төлбөр нь шатсан экосистемийг шууд сэргээхгүй. Хөрс, ургамал, амьтдын амьдрах орчны хохирлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй үнэлж, нөхөн сэргээлтийн хугацаа, төсөв, хэрэгжүүлэх ажлыг тодорхой болгох шаардлагатай.

470 мянган га газар шатсан байхад уучлал хүссэн мэдэгдлээр асуудал дуусах ёсгүй. Автомашин юунаас болж шатсан, хэн ямар зөвшөөрөл олгосон, хамгаалалтын хяналт хэрхэн хэрэгжсэн, байгальд учирсан хохирлыг хэн хариуцахыг олон нийтэд ил тод мэдээлэх учиртай. Нөмрөгийн дархан цаазат газрын байгалийн унаган төрхийг сэргээх нь урт хугацааны ажил. Тиймээс энэ хэргийн гол асуудал нь зөвхөн буруутныг тогтоох бус, сүйдсэн байгалийг бодитоор нөхөн сэргээх нь гол ажил юм.

 

Хохирогч З нь олон улсын сургалт, курсуудыг дүүргэсэн мэргэжлийн багтай гэж танилцуулсан эмнэлэгт итгэж, гоо сайхны филлер тарилгыг хийлгэсэн бөгөөд эмчилгээний явцад шүүгдэгч М “GANA V PLLA” найрлагатай филлер бодис болон мохоо үзүүртэй 31G тариурын зүү ашиглан духны дээд хэсэгт тарилга хийх үед судсыг гэмтээснээс торлог бүрхүүлийн артерийн цусан хангамж тасалдсаны улмаас хараа нь бүрмөсөн алдагдсан байна.

Хохирогч хэлэхдээ,

Тэрбээр өнөөг хүртэл сэтгэл санааны хүнд байдалтай тэмцэж байгаа бөгөөд өөрийн түүхээрээ дамжуулан гоо сайхны эмчилгээ хийлгэхдээ болгоомжтой байх, зөвшөөрөлтэй мэргэжлийн эмчийг сонгох талаар олон нийтэд анхааруулж байгаа юм.

Энэхүү хэрэг анхан, давж заалдах, хяналтын шатны шүүхээр хэд хэдэн удаа хэлэлцэгдсэн.

Анхан шатны шүүх 2024 оны 4 дүгээр сарын 24-нд шүүгдэгч М-ыг “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол болгоомжгүй учруулсан” гэмт хэрэгт буруутай гэж үзэж, Эрүүгийн хуулийн 11.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гоо заслын эмчилгээ хийх эрхийг 2 жилээр хасч, зорчих эрхийг 1 жил 5 сарын хугацаагаар хязгаарлах шийтгэл оногдуулжээ. Хохирогч З хохирлоо нөхөн төлүүлэх эрхтэй болсон байна.

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргасан ч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн бөгөөд хохирогчийн гаргасан нэхэмжлэлийн зарим хэсэг бүрэн хангагдаагүй юм.

Хяналтын шатны шүүх мөн өмнөх шийдвэрүүдийг үндэслэлтэй гэж үзэн хэвээр үлдээжээ. Шүүхийн шийдвэрт дурдсанаар, шүүгдэгч М нь “Интермед” дээд сургуулийг төгсөж, арьсны эмчээр мэргэшсэн, мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөлтэй байсан хэдий ч филлер тарилгын зөв аргачлалыг мөрдөөгүй, аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг хангаагүйгээс хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан нь тогтоогдсон байна.

Мөн хохирогчийн өмгөөлөгч Ч.Пүрэвсүрэнгийн гаргасан гомдолд дурдсанаар, “Синдерелла” эмнэлэг нь филлер болон тариурын зүүг БНСУ-аас шууд импортолсон нь тогтоогджээ. Энэ нь Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн тухай хуулийн 7, 15 дугаар зүйлүүдийг ноцтой зөрчсөн гэж үзсэн бөгөөд эмнэлэг нь эмнэлгийн тусгай зөвшөөрөлтэй хэрнээ эм, хэрэгслийг хууль бусаар импортолсон нь Эрүүгийн хуулийн 20.14 дүгээр зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт хамаарч болзошгүй нөхцөл байдал юм.

Шүүх, гэмт хэргийн улмаас учирсан хор уршгийг арилгуулах зорилгоор шүүгдэгч М-ээс 49.2 сая төгрөг, “Синдерелла” эмнэлгээс 190.7 сая төгрөг, нийт 240 сая төгрөгийг хохирогчид төлүүлэх шийдвэр гаргасан байна. Харин хохирогчийн Солонгос болон Непал улсад эмчилгээ хийлгэсэн зардлын баримт нотлох шаардлага хангаагүй тул хэлэлцэхгүй орхижээ.

Шүүхийн шийдвэрт зааснаар, хохирогч З ирээдүйд нотлох баримтаа бүрдүүлж, хуульд заасан үндэслэлээр дахин нэхэмжлэх эрхтэй үлдсэн байна.

Энэхүү хэрэг нь Монгол Улсад гоо сайхны эмчилгээний салбарт мэргэжлийн ёс зүй, аюулгүй ажиллагааны стандартын чухлыг онцолсон сургамж болж, иргэдэд эмчилгээний байгууллага, эмчээ зөв сонгох, эрсдэлээ урьдчилан тооцоолохын ач холбогдлыг дахин сануулж байна.